Қоршауға арналған металл құбырларды таңдау

Жарияланған күні Қаңтар 2025

Металл құбырлар қоршау қаңқасын тұрғызудағы әмбебап шешім болып саналады. Олар берік әрі ұзақ қызмет етеді, оларға кез келген қоршау материалын оңай бекітуге болады: ағаш пен тордан бастап ұялы поликарбонат пен профильденген табаққа дейін. Көбінесе дөңгелек және шаршы қималы құбырлар қолданылады.

Дөңгелек қималы құбырлардан жасалған негіз қаңқа қаттылығының бірдей деңгейінде шаршы құбырлардан жеңілірек. Сондықтан оларды пайдалану айтарлықтай үнемдеуге мүмкіндік береді (шамамен 20%-ға). Сонымен қатар оларды жұмсақ топыраққа орнату ыңғайлырақ (бұрағыш тұтқа көмегімен бұрап енгізу арқылы). Алайда қоршаулардың көптеген конструкциялары үшін профильді құбырлар қолайлырақ, өйткені олардың мынадай артықшылықтары бар:

• профнастилдан, шифердан және өзгермелі қималы басқа да қоршау материалдарынан жасалған қоршауды монтаждау айтарлықтай жеңілдейді; оларды дәнекерлеу немесе кесу оңайырақ, қоршау тығызырақ бекітіледі;
• тіректердің көтергіштік қабілетін арттыру үшін, әсіресе қақпаға арналған тіректерді орнатқанда, бағаналарға арналған құрама темірбетон элементтерімен бірге қолданылуы мүмкін;
• тек тіректер үшін ғана емес, көлденең элементтер үшін де қолданыла алады.
• конструкцияның июге беріктігін арттыруға мүмкіндік береді.

Диаметрі мен қалыңдығы

Қаңқаның ықтимал орнықтылығы құбырдың қалыңдығына тікелей байланысты. Негізгі тіреулері жіңішке қоршауды тіпті желдің қатты екпіні де бұзып кетуі мүмкін. Сондықтан биіктігі 1,8-ден 2,3 метрге дейінгі конструкциялар үшін диаметрі кемінде 50 мм дөңгелек құбырларды немесе қимасы 80×80 / 100×100 мм шаршы құбырларды таңдау қажет. Екі жағдайда да қабырға қалыңдығы 2,3–3 мм болуы тиіс.

Рабица торынан жасалған қоршауға қандай құбыр қолданған жөн?

Мұндай конструкцияны тұрғызу үшін шаршы қималы құбырларды да, дөңгелек қималы құбырларды да пайдалануға болады. Көбінесе алғашқылары қолданылады, өйткені оларға рабица торын монтаждау оңайырақ.

Мұндай қоршауға түсетін жел жүктемесі ең аз болғандықтан, өлшемі 50×50 мм, ал кейбір жағдайларда (конструкция биіктігі 1,6 м-ге дейін) тіпті 40×40 мм, қабырға қалыңдығы 1,8–2,5 мм тіреулерді пайдалануға болады. Бірақ торды керген соң қаңқаның деформациялануын болдырмау үшін бұрыштық тіректерге және кіреберіс тобының тіректеріне, әдетте басқа да металл конструкциялар (кіші қақпалар және т.б.) ілінетін тіректерге, жеткілікті массивті профильдерді (80×80 немесе 60×60 мм) қолданған дұрыс.

Қоршауға арналған профильді құбырлар

Массивті қоршауларды, мысалы профильденген табақтан жасалған қоршауларды тұрғызғанда, қаңқа конструкциясына көлденең элементтер қосқан жөн. Олар қоршаудың қажетті қаттылық деңгейіне қол жеткізуге мүмкіндік береді. Мұндай қоршаудың тіректері де шаршы қималы профильді құбырлардан жасалады, ал көлденең арқалықтар ретінде тікбұрышты қималы профиль қолданылады (әдеттегі нұсқа — 40×20). Алайда олардың қалыңдығы 1,5 мм-ден кем болмауы тиіс.

Қоршауға арналған құбырларды орнату

Тіректер бүкіл конструкцияның көтергіш элементтері болғандықтан, қоршаудың ұзақ қызмет етуі мен көрнекі түрі монтаждау жұмыстарының сапасына байланысты болады. Аралықтардың енін, қоршаудың биіктігін алдын ала есептеп, (мүмкіндігінше) нақты жердегі желдің күшін ескеру қажет. Құбырлардың қалыңдығы мен санын тек осыдан кейін ғана таңдау керек.

Бағаналарды бекіту

Тіректерді монтаждаудың бірнеше тәсілі бар. Таңдау топырақтың ерекшеліктеріне, конструкцияның ауырлығына және жұмыстардың күрделілігіне байланысты. Олардың қатарына мыналар жатады:

• Бетондау — ауыр қоршауларды тұрғызғанда жиі қолданылатын әмбебап әдіс. Тереңдігі 80 см-ден бастап шұңқыр бұрғылауды, тіректі орналастырып, оны ерітіндімен бекітуді көздейді.
• Тас толтыру (забутовка) — орташа ауырлықтағы қоршаулар үшін жарамды және бетондаудан әлдеқайда арзан. Топырақта 0,8–1,5 метрлік қуыс жасап, онда құбырды тіреуіштер арқылы бекітуді және тіректі қиыршық таспен нығыздауды көздейді.
• Қағу — тығыз топырақтағы жеңіл әрі аласа конструкцияларды монтаждаудың ең кең таралған әдісі. Бағаналар жерге перфоратормен немесе зілбалғамен жай ғана қағылады.

Қоршау құбырларының арасындағы қашықтық

Бағаналар арасындағы қашықтық көлденең арқалықтардың (лагтардың) ауырлығына, конструкцияның биіктігіне және басқа да ерекшеліктерге байланысты. Дәстүрлі қоршау үшін бұл көрсеткіш 2,5–3 м құрайды. Бұл қаптаманы ыңғайлы бекітуге және қажетті қаттылықты сақтауға жеткілікті. Жел жиі әрі қатты соғатын өңірлерде бағаналар арасындағы қадамды 2 м-ге дейін қысқарту керек.

Қоршау бағаналарының биіктігі қандай болуы керек?

Бұл көрсеткіш топырақтың түріне (және оның қату тереңдігіне), сондай-ақ қажетті конструкцияның өлшемдеріне байланысты. Әдетте тіректің жер үстіндегі бөлігінің биіктігі құбырдың жалпы ұзындығының 2/3 бөлігін құрайды, ал тереңдету ауытқуы 15-тен 30 см-ге дейін болуы мүмкін.